محیط زیست
کد مطلب: 81056
10:00
29 خرداد 1398

آب و اهمیت آن در زندگی

زیست آنلاین: در بسیاری از کشورها آب نوعی منبع استراتژ یک محسوب می شود .بسیاری از جنگ ها از جمله جنگ ۶روزه در خاورمیانه بر سر بدست آوردن منابع آبی بیشتر صورت گرفت.

به گزارش زیست آنلاین، آب ارزنده ترین هدیه ای است که خداوند متعال به موجودات زنده ارزانی داشته است . آب منشاء حیات و سرآغاز زندگی همه موجودات زنده است . آب عنصر اصلی سازنده جهان هستی است . آب تنها ماده ای است که در طبیعت به هر سه حالت جامد ، مایع و گاز وجود دارد . آب املاح و مواد معدنی مختلفی دارد که بر حسب مواد طعم و مزه اش بسیار متفاوت است. آب حلال بسیار خوبی است ، چگالی بالائی دارد و جالب است بدانید آب وقتی یخ می زند چگالی آن کاهش می یابد .

گرمای تبخیر آب بالاست ، یعنی برای تبدیل مقدار کمی آب به بخار، گرمای زیادی لازم است . این خاصیت برای بدن انسان بسیار با اهمیت است . گرمای اضافی بدن با تبخیر مقدار کمی آب از بدن از طریق عرق کردن ازمنافذپوست کاسته می شود . بسیاری از واکنش های شیمیائب تنها در حضور آب انجام می شود . آب در بیشتر فرآیندهای متابولیسمی بدن نقش حیاتی دارد . هنگام گوارش غذا مقادیر قابل توجهی آب مورد استفاده قرار می گیرد.

۷۰% وزن بدن را آب تشکیل می دهد . برای درست عمل کردن سیستم بدن روزانه به ۱ تا ۸ لیتر آب نیاز داریم . البته این میزان آب بستگی به مقدار فعالیت بدن ، دمای محیط ، رطوبت و دیگر عوامل دارد . از کل آب موجود در جهان ۹۷% در اقیانوسها و دریاهاست و میزان آب شیرین ۳% یاقی مانده می باشد که تنها کمتر از ۱% کل آب شیرین موجود در جهان قابل دسترسی است وبقیه در یخچالها و نواحی قطبی وجود دارد که فعلاً قابل دسترسی نیست.

چرا آب مهم است؟

چرا آب مهم است؟

  1. آب يکي از مهم ترين موادشيميايي و مايع حياتي است که بدون آن ادامه زندگي جانداران ممکن نيست.
  2. آب حدود ۶۶ تا ۸۵ درصد وزن بدن انسان ها را تشکيل مي دهد.
  3. بسياري و از جانداران و آبزيان به وي‍ژه ماهي ها براي ادامه حيات به آب نياز دارند.
  4. گياهان بخش اعظم نيازهاي غذايي خود را بصورت محلول توسط ريشه جذب مي کنند.
  5. بسياري از واکنش هاي شيميايي و سوخت وساز در بدن ما و حيوانات همگي در محيط هاي آبي انجام مي شود.
  6. از آب به عنوان يک سيال براي انتقال گرما، گرم کردن محل کار و زندگي، خنک کردن دستگاه ها و موتور اتومبيل ها استفاده مي شود.
  7. از آب به عنوان نيروي محرکه جهت به حرکت در آوردن توربين هاي بخار و توليد برق استفاده مي شود.

توزیع آب در سطح زمین

حدود &frac۳۴; سطح زمين را آب فرا گرفته است. بر اساس بررسي هاي موجود مي توان تقسيم بندي زير را ارائه نمود:

درياها و اقيانوس ها                                          ۸۳/۵۱ درصد

آبهاي زيرزميني غير قابل استفاده                       ۱۵/۴۵ درصد

يخ هاي قطبي                                                  ۱/۰۰۷ درصد

رودخانه ها                                                     ۰/۰۱۵ درصد

آب هاي زيرزميني قابل استفاده                         ۰/۰۱۵ درصد

رطوبت اتمسفر                                                ۰/۰۰۰۸ درصد

بدين ترتيب مي توان گفت که حدود ۰/۰۳ درصد منابع آب شيرين قابل استفاده مي باشد.

منابع آلوده کننده آب

منابع آلوده کننده آب

  1. فاضلاب هاي شهري
  2. پساب هاي صنعتي
  3. پساب هاي داغ نيروگاهي
  4. کودهاي شيميايي
  5. حشره کش ها و سموم ضد آفت هاي گياهي
  6. مواد نفتي و روغني
  7. شوينده هاي ساختگي
  8. باکتري ها و عوامل بيماري زا
  9. مواد پرتوزا
  10. ذرات معلق و رسوبات

مصرف آب در بخش های مختلف صنعت

بخش های مختلف صنعت، از مصرف کننده های عمده آب در هر کشور است. آب مصرفی در صنایع گوناگون، به طور عمده برای موارد زیر استفاده می شود:

  1. تغذیه دیگ های بخار
  2. تولید مواد و فراورده های شیمیایی
  3. خنک کردن دستگاه ها
  4. توليد بخار

- مصرف سالانه آب در بخش های صنعت در جهان به حدود ۶۰۰ میلیون متر مکعب می رسد.

میزان تقریبی آب لازم برای تولید یک تن از چند فراورده صنعتی

میزان تقریبی آب لازم برای تولید یک تن از چند فراورده صنعتی

نوع فراورده

کاغذ

آلومینیم

فولاد

مواد شیمیایی

شکر

چرم

مقدار آب لازم (لیتر)

۲۴۰۰۰۰۰

۱۳۵۰۰۰۰

۲۵۰۰۰۰

۲۰۰۰۰۰

۱۰۰۰۰۰

۶۰۰۰

 

ويژگي هاي منابع تامين آب آبهاي سطحي

آبهاي سطحي منبع اصلي آب مصرفي مردم است زيرا که بيشتر آب شهرهاي بزرگ از منابع سطحي تهيه مي شود. آبهاي سطحي از دو منبع نزولات جوي و آبهاي زيرزميني تامين مي شوند.

آبهاي زيرزميني

آبهاي زيرزميني در اثر نفوذ آبهاي سطحي از فضاها و شکاف هاي خاک ها، صخره ها و تجمع در زير سطح زمين تشکيل مي شوند.

  1. pH اين آبها در حدود ۷/۹-۶/۹ مي باشد
  2. آب چاه هاي خيلي عميق معمولا عاري از ميکروارگانيسم ها است
  3. دي اکسيد کربن زيادي دارند
  4. مواد معلق آنها بسيار کم است
  5. ممکن است داراي ذرات شن باشند
  6. موادآلي اين آبها کم است
  7. حاوي آهن و منگز محلول هستند
  8. داراي املاح زيادي مي باشند
  9. سختي بالايي دارند

وضعیت آب در ایران وجهان

از کل آب موجود در جهان ۹۷% در اقیانوسها و دریاهاست و میزان آب شیرین ۳% یاقی مانده می باشد که تنها کمتر از ۱% کل آب شیرین موجود در جهان قابل دسترسی است وبقیه در یخچالها و نواحی قطبی وجود دارد که فعلاً قابل دسترسی نیست.

سیمای جهانی آب

سیمای جهانی آب

امروزه همزمان با افزایش تقاضای آب ، آب چشمه ها و منابع آبی در حال کاهش شدید است . هم اکنون نزدیک به دو سوم کشورهای جهان با مشکل کمبود آب مواجه هستند.

بر اساس استانداردهای بین المللی ، کشوری که سالانه کمتر از ۵۰۰ متر مکعب آب برای هر نفر از ساکنان خود داشته باشد جزوکشور های فقیر ازنظر منابع آب به شمار می رود .

کشورهای فقیر از نظر منابع آب در جهان

کویت ( ۱۰ متر مکعب ) از فقیرترین کشورها از نظر منابع آبی، بدین ترتیبنوار غزه ( ۵۲ ) ، امارات متحده عربی ( ۵۸ ) ، قطر ( ۹۴ ) ، مولداوی ( ۱۰۳ ) ، لیبی ( ۱۱۳ ) ، عربستان( ۱۱۸ )، دیگر اسامی کشور های فقیر در تامین منابع آب را به خود اختصاص می دهند.

کشور ایران از نظر منابع آب با مقدار (۱۹۵۵متر مکعب) برای هر فرد به طور سالانه در رتبه    ۱۳۱ کشورهای جهان قرار دارد  .

غنی ترین کشورهای جهان از نظر منابع آبی :

گرینلند ( ۱۰,۷۶۸,۸۵۷ متر مکعب )،  آلاسکا ، فرانسه ، ایسلند ، گینه ، سورینام ، کنگو ، کانادا دیگر کشور های غنی از نظر منابع آبی به شمار می روند.

سیمای ملی آب در ایران

کشور ایران فلاتی پهناور و کم باران با توزیع نامتناسب آب است . متوسط بارندگی در سطح کشور حدود ۲۴۰تا ۲۵۰میلی متر در سال است که در مقایسه با متوسط سالانه ۸۶۰ میلی متردر جهان رقمی حدود یک چهارم متوسط یارندگی در جهان را تشکیل می دهد .  ۲۵% امکانات آب سطحی کشور در اختیار ۷۵% سطح کشور می باشد

طبق پیش بینی های  اعلام شده در آینده کشورهایی که دارای منابع آب شیرین هستند نقش تعیین کننده از نظر اقتصادی و از نظر سیاسی خواهند داشت.

بدین ترتیب مسئله صادرات آب دراین  قرن (۲۱) مسئله بسیار جدی در منطقه ما خواهد بود و کشورهایی که آب داشته باشند و بتوانند صادر نمایند یکی از منابع اصلی درآمدشان می تواند مسئله صادرات آب باشد.

همچنانکه در کشورهای منطقه صادرات نفت یک مسئله مهم  و تعیین کننده است و نقش مهمی در اقتصادشان دارد .

همانطور که اعلام شد  مسئله آب شیرین بسیار مهم و با اهمیت است چون منابع آب شیرین دنیا ثابت است و امکاناتی که لازم است تا بتوان آب شور را به شیرین تبدیل کرد بسیار بسیار پر هزینه است و تقریباً برای تبدیل هر متر مکعب آب شور به آب شیرین حدود ۵/۳ دلار هزینه دارد که بسیار هزینه سنگینی است.

سیمای جهانی آب

مقدار مصرف آب:

تحققات آماری میزان مصرف آب در مناطق شهری را چنین اعلام می کند :

۲۶۰۰ لیتر

جهت آبیاری کشاورزی

۲۴۰۰ لیتر

تأمین انرژی

۶۰۰ لیتر

صنایع و معادن

۴۲ لیتر

امور بازرگانی و خدمات

۳۰۰ لیتر

آشامیدن ، بهداشت و نظافت

۶۰۰۰ لیتر

جمع

آیا هر آبی برای آشامیدن مناسب است ؟

آبی برای آشامیدن مناسب است که عوامل فیزیکی ، شیمیائی ، بیولوژیکی و رادیونوکلوئیدی آن در حدی باشد که مصرف آن عارضه سوئی در کوتاه مدت و یا درازمدت در مصرف کننده ایجاد ننماید .

آب برای آشامیدن باید بی رنگ ، بی بو ، فاقد طعم ، شفاف ، فاقد عناصر شیمیائی مضر و عوامل بیماری زا در آن وجود نداشته باشد .

زیاد بودن بعضی مواد باعث اختلال در سیستم بدن( نیتریت ، نیترات ، سولفات ، کلرور و ....)می شود همچنین کم بودن بعضی از مواد و عناصر شیمیائی در آب باعث ایجاد بیماری می شود ( ید ، فلوئور )

وقتی یک منبع آبی آلوده شد درست مانند آن است که از بین رفته باشد چون حتی با صرف هزینه های بسیار گزاف هم نمی توان آن منبع را بازیابی کنیم زیرا:

همانطوری که بیان شد سلامتی انسان بیشتر از هر چیزی به آب سالم و بهداشتی بستگی دارد و اساساً حیات انسان در گروه وجود آب سالم است.

وجود آب و در دسترس بودن آن نقش عمده ای در توسعه اقتصادی ،اجتماعی و نحوه زیست انسان دارد.

استاندارد بالای زندگی همراه با مصرف بالای آب سالم است.آماری که سازمان بهداشت جهانی WHO منتشر کرده که بسیار جالب است و نقش زیست محیطی اب را نشان می دهد.

سالیانه حدود ۸ میلیون کودک زیر ۵ سال در کشورهای جهان سوم به جهت فقدان آب آشامیدنی و امکانات بهداشتی دفع فاضلاب تلف می شوند .در کشورهای جهان سوم ۸۰% کل بیماریها و ۳۳% مرگ و میرها به دلیل استفاده از آبهای آلوده می باشند و به طور متوسط ۱۰% وقت مفید هر فرد برای درمان بیماریهای ناشی از آلودگی آب مصرف می شود.

۱/۱ میلیارد نفر از مردم جهان به منابع آب سا لم و ۴/۲ میلیارد نفر به بهداشت مناسب و خوب دسترسی ندارند . در کشورهای توسعه یافته جهان ارتباط بین آب ، بهداشت و سلامت یک امر مسلم و بدیهی است . اما برای اکثریت کشورهای کمتر توسعه یافته دستیابی به آب سالم و کافی یک مبارزه روزمره است . در حدود ۴۰% از ۴۰۰ میلیون دانش آموز مدارس به کرم های روده ای مبتلا هستند و اسهال حاصل از فقر بهداشتی و بهسازی محیط ، مسئول متجاوز ار ۲ میلیون مرگ در سال است .

آب در انتقال چه بیماریهایی نقش دارد؟

آب در انتقال چه بیماریهایی نقش دارد؟

عمده ترين بيماريهاي منتقله از طريق آب بيماريهاي واگير دار هستند:

 كه به شرح زير تقسيم بندي شده اند.

۱ -  بيماريهاي ناشي از مصرف مستقيم  آب آلوده

بيماريهاي ويروسي و باكتريايي مثل وبا ، حصبه و پوليو(فلج اطفال) كه از طريق مصرف آب آلوده به مدفوع و ادرار (انساني و حيواني) به انسان منتقل ميشود.

   ۲ بيماريهاي ناشي از عدم  دسترسي  كافي به  آب سالم

عدم دسترسي كافي به آب سالم جهت شستشو و نظافت فردي، موجب انتقال عوامل بيماريزا از غذا ظروف دست و به انسان است. شايعترين اين بيماريها اسهال ها ، عفونت هاي چشمي وپوستي و مسموميت هاي غذايي است. بيماريهاي منتقله از شپش ، كك و ساس هم در اين گروه قرار دارند.

۳ بيماريهايي كه آب  بستر رشد و نمو ميزبان واسط آنهاست

ميزبان واسط اكثر انگلها در آب رشد و نمو وتکثیرمي كنند بنابراين مصرف آب حاوي ميزبان واسط انگل ، باعث انتقال عامل بيماريزا ميگردد. بيماريهاي شيستوزما و پيوك از اين طريق منتقل ميشوند.

۴ بيماريهايي كه آب  محيط پرورش ناقلين آنهاست

آب محل مناسبي است براي توليد مثل و تكثير حشرات خصوصاً پشه كه ناقل بيماريهاي زيادي از جمله مالاريا تب زرد فيلاريازيس است . ناقلين مختلف در آبهاي جاري راكد باتلاقها،  بسته به نوع ماهيتشان توليد مثل و تكثير ميشوند.

مساله با اهمیت این است که خسارت ناشی از کمبود آب بیشتر از خسارت ناشی از سایر مخاطرات محیطی مانند:سیل،زمین لرزه،طوفان و غیره می باشد و اثرات ناشی از بحران آب در بخش های مختلف کشاورزی ، اجتماعی ، اقتصادی ، بهداشتی ، روابط بین المللی و همچنین زیست محیطی به صورت تدریجی ظاهر می شود و اثرات منفی از خود بجای می گذارد به همین دلیل کمبود آب تبدیل به یک چالش ویا بحران شده است.

در صورتی که تمهیدات لازم برای مقابله و کاهش اثرات نامطلوب بحران آب اندیشیده نشود این بحران تبدیل به جنگ و تنش مابین کشورها می شود که اثرات جبران ناپذیری را در برخواهد داشت.

در نهایت باید عنوان کرد، حصول یک تفاهم جهانی برای جلوگیری از جنگ آب تنها راهی است که می تواند آینده صلح آمیز را تضمین نماید./ برگرفته از: owlcation

 

 

لینک کوتاه:



برچسب ها

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.